KİNOA TARIMI

Kinoa Hakkında Bilimsel Açıklamalar

Kinoa, kendine özgü bir morfolojisi olan, değişik renklenme ve davranışlar gösteren çeşitleri bulunan, geniş bir coğrafi dağılımda, farklı agro-ekolojik bölgelerde yetiştirilen, çift çenekli, yıllık, otsu bir bitkidir. Kuraklık, don, tuzluluk gibi olumsuz iklim ve toprak yapılarına çok toleranslı olmasının yanında, deniz seviyesinden 4000m rakıma kadar geniş bir coğrafyada yetiştilmektedir.

Kullanılan türe ve coğrafi şartlara bağlı olarak olgunlaşma dönemi 90-240 gün arasında değişmektedir. Yılda 200-280ml yağış ile büyeyebilir. 4.5 pH asidik toprak yapısından 9 pH alkalik toprağa kadar adapte olabilir. Ayrıca kumlu ve killi topraklarda da yetişebilir. Bitkinin rengi genotiplerine ve fenolojik özelliklere göre değişkenlik göstermekle beraber; yeşilden kırmızıya, mordan sarıya, turuncudan siyaha kadar farklı türleri mevcuttur.

 

Bitki

Kinoa, dik olarak büyüen, türüne ve genotipine, ayrıca toprak yapısının ve çevre koşullarının da etkisine bağlı olarak 60 ila 300 cm arasında değişik uzunluklara ulaşan bir bitkidir

 

 

Kök

Bitki kazık kök yapısına sahiptir. Bu kök 30 cm derinliğe kadar uzayabilir. Üzerinde yoğun şekilde ağsı damarlar yer alır. Bu damarlar ise 120 cm derinliğe kadar inmektedir. Bitkinin topraktan yeterince beslenmesi ve gelişimini stabil bir şekilde yürütmesi için iyi direnç sağlar.

 

 

Sap (Gövde)

Bitkinin gövde yapısı 3 cm çap kalınlığına kadar ulaşan, silindirik, sert ve lifli bir şekildedir. Rengi türlere göre tamamen yeşil, pembe, turuncu veya yeşil üzerine pembe-kırmızı çizgiler şeklinde görülür.

 

 

Yapraklar

Yapraklar birbiri ardına, üst üste gelen, özellikle bitkinin üst kısmında yoğunlaşan, uzun ve ince bir yaprak sapıyla gövdeye bağlanan yapıdadır. Bitki üzerinde bulunan yapraklar, paralel kenarlı, üç köşeli veya mızrak şeklinde olabilir. Aynı zamanda düz veya dalgalı, hafif kalın, oksalat kaplı olarak bulunur. Oksalat ağız yangısına sebep olur. Yaprak rengi yeşilden kırmızı tonlarına geçiş yapar.

 

 

Kinoanın Taksonomik Pozisyonu
Alem Bitki
Bölüm Çiçekli Bitkiler
Sınıf Ödikotlar (Çift Çenekliler)
Alt Sınıf Kapalı Tohumlar
Takım Merkez Permalılar
Familya Kazayağıgiller
Cins Chenopodium
Seksiyon Chenopodia
Alt Seksiyon Cellulata
Tür Chenopodium Quinoa

 

 

 

ÇİÇEKLENME

Merkezi bir eksen etrafında ve ikincil dallarda bulunan çiçek sapları, glomerülleri (çiçek kümeleri) tutan ve birleşik salkımlardan oluşan bir yapıdadır. Ana eksen, ikincil dallardan daha gelişmiştir. Bu yapıda tane yapısı yoğun ama nispeten gevşektir. Salkım uzunluğu, genotipe ve bitkinin beslenmesine (toprak verimliliğine) göre 10 ila 80 cm’e kadar ulaşabilir. Salkım başına glomerül (çiçek kümesi) sayısı 80 ila 120, bu glomerüllerdeki tane sayısı ise 100 ila 3000 arasında değişir.

 

 

 

ÇİÇEK

Çiçekler maksimum 3 mm boyunda, sapsızdır. Hermafrodit (hem erkek hem dişi) veya pistilli (dişi) olabilirler. Aralarında en az %10 oranında çapraz dölleşme vardır.

 

 

 

 

MEYVE

Meyve aken (tek tohumlu, sert kabuklu) bir yapıdadır. Hafifçe merkeze doğru genişleyen, silindirik – merceksi bir şekle sahiptir. Tohumun etrafı perigonla (çiçek örtü yapraklarının tamamı) sarılmıştır.

 

 

 

TOHUMLAR

Olgunlaşmış ve üzerinde perigon bulunmayan formdur. Merceksi, eliptik ve konik şekildedirler. Üç ayrı bölümden oluşurlar;

Episperm : Saponin (kabuk) kısmının bulunduğu, ürüne acı, sert bir tat veren kısımdır. Kalınlık ve tohuma bağlılık seviyesi genotipe bağlı olarak değişir.

Embriyo : İki adet kotiledondan (tohumdan çıkan ilk yaprak kısmı), bir kökçük ve perispermi 320°lik bir açıyla yüzük gibi saran, sarı tonunda, 3,54 mm’e kadar uzayan, 0,36mm kalınlığa kadar ulaşan, tüm tohumun %30’luk kısmını meydana getiren kısımdır.

Perisperm : Tohumun ana depo alanıdır. Temelini nişasta oluşturmaktadır. Bu beyazımsı alan tohumun neredeyse %60’ını temsil eder.

 

 

 

Türkiye Kinoa Yetiştiricileri Derneği ©2017 Tüm Hakları Saklıdır.
İşte Kobi Hazır Web Sitesi